فرانچایز رستوران چیست و چه مزایا و معایبی دارد؟
راهاندازی رستوران همیشه با ریسک همراه است؛ از انتخاب منو گرفته تا جذب مشتری و مدیریت هزینهها. به همین دلیل، بعضی افراد ترجیح میدهند بهجای شروع از صفر، سراغ مدلی بروند که قبلاً امتحان شده باشد. فرانچایز رستوران یکی از همین مدلهاست؛ مسیری که به شما اجازه میدهد با نام و ساختار یک برند شناختهشده وارد بازار شوید. در این مقاله بررسی میکنیم فرانچایز رستوران چیست، چگونه کار میکند و چه مزایا و معایبی دارد تا بتوانید با دید بازتری درباره انتخاب این مسیر تصمیم بگیرید.
فرانچایز رستوران چیست؟
در فرانچایز رستوران، مالک برند اصلی اجازه استفاده از نام تجاری، منو، شیوه سرویسدهی و روش مدیریت را به فرد دیگری میدهد. این فرد با پرداخت هزینه مشخص و پذیرش قوانین برند، رستورانی مشابه سایر شعب راه اندازی میکند.
در این همکاری، نقشها روشن هستند. برند اصلی چارچوب را تعیین میکند و صاحب شعبه اجرای دقیق آن را بر عهده میگیرد. مشتری هم انتظار دارد تجربهای مشابه سایر شعب دریافت کند، نه چیزی متفاوت یا سلیقهای.
فرانچایز رستوران چگونه کار میکند؟
در این مدل همه چیز با قرارداد شروع میشود. این قرارداد مشخص میکند چه چیزهایی در اختیار صاحب شعبه قرار میگیرد و چه تعهداتی باید اجرا شود. بعد از آن، آموزش، آمادهسازی و شروع فعالیت انجام میشود. روال کار فرانچایز رستوران معمولاً شامل این مراحل است:
- انتخاب برند و بررسی شرایط مالی، حقوقی و اجرایی آن
- امضای قرارداد و پرداخت هزینههای تعیینشده
- دریافت آموزشهای لازم برای مدیریت، کارکنان و سرویسدهی
- آمادهسازی مکان، منو و تجهیزات طبق استاندارد برند
- شروع فعالیت و ادامه کار تحت نظارت برند اصلی
در این مرحله، هماهنگی بین بخشهای مختلف رستوران اهمیت زیادی دارد. مدیریت سفارشها، صندوق، انبار و گزارش فروش باید منظم باشد تا کیفیت ثابت بماند. به همین دلیل بسیاری از برندها استفاده از ابزارهای مدیریتی مشخص را الزامی میدانند. اگر بخواهید بدانید این ابزارها چه کمکی میکنند، مطالعه مطلب نرم افزار رستوران چیست تصویر ساده و روشنی از این موضوع ارائه میدهد.
مزایای فرانچایز رستوران
فرانچایز رستوران برای بسیاری از افراد جذاب است، چون مسیر ورود به بازار را کوتاهتر میکند. شما با مدلی روبهرو هستید که قبلاً امتحان شده و نقاط ضعف و قوتش تا حد زیادی مشخص است. با این حال، مزایا فقط روی کاغذ نیستند و در عمل هم خودشان را نشان میدهند.
۱. کاهش فشار سرمایه گذاری اولیه
در مدل فرانچایز، همه هزینهها روی دوش صاحب برند نمیافتد. بخش زیادی از سرمایه راه اندازی را بهره بردار تأمین میکند. همین موضوع باعث میشود توسعه با سرعت بیشتر و فشار مالی کمتر انجام شود. برای کسی که میخواهد وارد این حوزه شود، این یعنی شروع کار بدون نیاز به ساخت همه چیز از ابتدا.
۲. افزایش تعهد و مسئولیت پذیری بهره بردار
کسی که امتیاز فرانچایز را میخرد روی آن شعبه سرمایه گذاری کرده و منافع مستقیم دارد. همین حس مالکیت باعث میشود کیفیت کار، نظم و پیگیری مسائل برایش اهمیت بیشتری داشته باشد.
۳. گسترش سریع تر و گسترده تر برند
فرانچایز به برند این امکان را میدهد که در چند منطقه بهطور همزمان فعالیت کند. با افزایش تعداد شعب، نام برند در نقاط مختلف دیده میشود و آشنایی مشتریان با آن سریعتر شکل میگیرد.
۴. تقویت بازاریابی دهان به دهان
رضایت صاحب شعبه باعث میشود برند بهطور طبیعی معرفی شود. این معرفی معمولاً در ارتباطات روزمره و محیطهای کاری اتفاق میافتد و به گسترش شناخت برند کمک میکند.
۵. استفاده بهتر از منابع مدیریتی و مالی
وقتی توسعه از طریق فرانچایز رستوران انجام میشود، صاحب برند میتواند تمرکز خود را از کارهای روزمره بردارد و روی تصمیمهای مهمتر بگذارد. بهبود کیفیت، آموزش بهتر، اصلاح منو یا تقویت سیستمهای مدیریتی، همه با آزاد شدن منابع سادهتر میشوند.
معایب فرانچایز رستوران
در کنار مزایا، محدودیتهایی هم برای فرانچایز رستوران وجود دارد که نادیده گرفتن آنها میتواند دردسرساز شود. فرانچایز رستوران همیشه انتخاب بیدردسر نیست و باید با دید واقعبینانه بررسی شود.
١. محدود شدن کنترل مستقیم بر برند
در مدل فرانچایز، تصمیمها فقط دست صاحب برند نیست. بهره برداران هم نظر دارند و این موضوع گاهی مسیر تصمیمگیری را کند میکند. اگر صاحب برند به کنترل کامل عادت داشته باشد، این تغییر میتواند آزاردهنده باشد.
٢. ریسک افت کیفیت و ناهماهنگی بین شعب
هرچقدر تعداد شعب بیشتر شود، حفظ کیفیت یکسان سختتر میشود. اگر نظارت دقیق انجام نشود، تفاوت در طعم غذا، سرویسدهی یا حتی برخورد کارکنان به چشم میآید. مشتری هم این تفاوت را سریع متوجه میشود و اعتمادش آسیب میبیند.
٣. افزایش مسئولیت های پشتیبانی و نظارتی
فرانچایز به معنی رها شدن مسئولیتها نیست. آموزش، پشتیبانی، بازاریابی و نظارت همچنان بر عهده صاحب برند است. این وظایف زمانبر و پرهزینه هستند و اگر جدی گرفته نشوند، کل شبکه آسیب میبیند.
۴. دشواری کنترل تخلفات و سرقت های داخلی
در شعب فرانچایزی، نظارت مستقیم کمتر است. همین موضوع احتمال تخلف یا گزارش نادرست را بالا میبرد. بدون سیستمهای کنترلی مناسب، شناسایی این مشکلات ساده نیست و میتواند به ضرر مالی و اعتباری منجر شود.
۵. کاهش انعطاف پذیری و نوآوری در تصمیم گیری
در فرانچایز، تغییرات بزرگ نیاز به هماهنگی دارد. نوآوری ممکن است سود کوتاهمدت را کاهش دهد و همین موضوع باعث مقاومت برخی بهره برداران میشود. نتیجه این وضعیت، کند شدن روند تغییر و بهروزرسانی است.
آیا مدل فرانچایز رستوران ایده خوبی است؟
پاسخ این سوال برای همه یکسان نیست. فرانچایز رستوران زمانی انتخاب درستی میشود که شرایط شما با منطق این مدل همخوانی داشته باشد. تجربه نشان میدهد این مسیر برای بعضی افراد نتیجهساز است و برای بعضی دیگر محدودکننده میشود.
این مدل میتواند گزینه مناسبی باشد اگر شرایط زیر برای شما صدق کند:
- اگر سرمایه شما محدود است و ترجیح میدهید ریسک راهاندازی را کاهش دهید.
- اگر تجربه مستقیم در مدیریت رستوران ندارید و به یک مسیر از پیش تعریفشده نیاز دارید.
- اگر به رشد سریع فکر میکنید و نمیخواهید سالها صرف ساخت برند از صفر کنید.
در مقابل، این مسیر احتمالاً مناسب شما نیست اگر محدودیتهای زیر را داشته باشید:
- اگر آزادی کامل در تصمیمگیری و خلاقیت برایتان اولویت دارد.
- اگر میخواهید همه جزئیات برند، منو و شیوه کار را خودتان تعیین کنید.
- اگر برنامه بلندمدت شما ساخت یک برند مستقل و شخصی است.
اینجا تصمیم عجولانه جواب نمیدهد. بررسی دقیق شرایط مالی، روحیه مدیریتی و هدف نهایی، مسیر درست را مشخص میکند.
سخن پایانی
فرانچایز رستوران راه میانبر نیست؛ اما مسیر امتحانشدهای است. این مدل میتواند ورود به حوزه رستورانداری را سادهتر کند و ریسک شکست را پایین بیاورد؛ اما در عوض آزادی عمل را محدود میکند و تعهدهای مشخصی به همراه دارد. اگر بدانید چه میخواهید و چرا این مسیر را انتخاب میکنید، فرانچایز میتواند سکوی شروع مناسبی باشد. اگر بدون شناخت وارد شوید، همان مزایا به چالش تبدیل میشوند. تصمیم درست از آگاهی شروع میشود، نه از هیجان.